3 Het Onderwijs

Het Stella Maris College is een brede scholengemeenschap voor vwo, havo en vmbo.

Op de locatie Valkenburg is de vmbo-afdeling gevestigd. Hier worden alle leerwegen aangeboden. Het vmbo leidt leerlingen op voor het middelbaar beroepsonderwijs en havo. De opleiding duurt vier jaar.
In de bovenbouw van de theoretische en gemengde leerweg bieden we alle sectoren aan.
In de bovenbouw van de beroepsgerichte leerwegen bieden we het intersectorale programma Dienstverlening en Producten aan. 

De locatie Meerssen biedt een vwo- en een havo-opleiding. Het vwo kent weer twee richtingen: gymnasium en atheneum. De gymnasium- en de atheneumopleiding duren zes jaar en stellen leerlingen in staat wetenschappelijk onderwijs (universiteit) of hoger beroepsonderwijs (hbo) te volgen. De havo-opleiding duurt vijf jaar en geeft toegang tot het hbo.

3.1 De onderbouw en bovenbouw

3.1.1 De onderbouw
In Valkenburg bestaat het eerste schooljaar uit gemengde klassen: theoretische leerweg (TL) en kaderberoepsgerichte leerweg (KB). Het onderwijs is gepersonaliseerd. Het is altijd mogelijk om vakken op een hoger niveau te volgen. Daarnaast zijn er twee homogene groepen basisberoepsgerichte leerweg (BB) met LWOO.
In leerjaar 2 zijn er 3 homogene klassen TL, 1 homogene klas KB en twee kleine homogene BB klassen. Een groep van 45 leerlingen volgt gepersonaliseerd onderwijs in een gemengde groep. 

In Meerssen bestaat vanaf schooljaar 2017-2018 het eerste jaar uit gemengde basisgroepen waarin kinderen van verschillende niveaus (gymnasium, atheneum, atheneum/havo, havo en havo/vmbo-tl) zijn geplaatst. Aan het einde van de brugklas wordt een leerling (definitief) geplaatst in de tweede klas gymnasium, atheneum, havo of tl. Leerlingen die een tl-advies krijgen, stappen over naar de locatie Valkenburg. Na het tweede leerjaar wordt de leerling bevorderd naar havo 3 of vwo 3.

3.1.2 Gepersonaliseerd leren
GPL? Gepersonaliseerd Leren? Wat is dat?! Met deze unieke en bijzondere manier van leren heeft het Stella Maris College een absolute primeur in Zuid-Limburg. In Nederland en zelfs internationaal is er nog maar een handjevol middelbare scholen dat er zó resoluut voor kiest om de leerling aan het stuur te zetten van zijn eigen leerproces. Eigenlijk is dat best een beetje vreemd, want de voordelen van GPL zijn heel groot. 

Leren in jouw tempo, naar jouw niveau
Met Gepersonaliseerd Leren haal je echt het beste uit jezelf. Wát je leert staat vast. Hoe, waar en wanneer je leert, bepaal je steeds meer zelf. Deze bijzondere manier van leren helpt je om flinke stappen te maken, in een tempo en naar het niveau dat bij jou past. Binnen een strakke structuur word je begeleid door je persoonlijke coach en docenten, om steeds zelfstandiger te leren. 

Leren leren doe je samen met je coach
Je gaat uit van leerdoelen: het ‘Wat’, dat wettelijk is vastgelegd door het Ministerie van Onderwijs. Van je coach leer je hoe je leerdoelen vertaalt naar werkdoelen. Vervolgens maak je een weekplanning met de activiteiten die je elke dag wilt gaan doen om je werkdoelen op tijd te realiseren. Dit leg je allemaal vast in je eigen logboek. Eén keer per week praat je met je coach over je vooruitgang. Daarbij bespreek je hoe het met je gaat en denk je kritisch na over je eigen leerproces. Samen ontdek je wat je beter en slimmer kunt doen. 

Je start elke dag in je basisgroep
Samen met ongeveer 15 andere leerlingen en je coach start je de dag. De coach houdt zo in de gaten hoe het met je gaat in de groep en geeft aan wat er die dag van je verwacht wordt. Ook kun je hier delen hoe het met je gaat, wat je leuk vindt, wat je moeilijk vindt, waar je staat met je planning en overleggen hoe je je leeropdrachten aan kunt pakken. Zo krijg je vanzelf jouw plek in de groep en ontdek je met wie je goed kunt samenwerken.

Je iPad en jij: een onafscheidelijk duo 
Bij je leren gebruik je een iPad. Je gebruikt hem om op de learning portal je leerdoelen en leerstof op te zoeken en opdrachten te maken. Boeken gebruiken we niet meer zo veel. Ook maak je er aantekeningen, filmpjes en mindmaps mee en kun je ermee op internet surfen om allerlei informatie op te zoeken. 

Hoe leer jij het gemakkelijkst?
Natuurlijk hoef je niet de hele tijd op je tablet te werken. Je kunt ook op een andere manier leren. Zo kun je een lezing, een labsessie, een seminar of een communicatiesessie bezoeken, net wat je fijn vindt. Ruim de helft van je tijd op school heb je workshoptijd. Dan werk je zelfstandig of met je klasgenoten aan je werkdoelen. Je kiest zelf op welke manier je wilt leren. Leer jij bijvoorbeeld het gemakkelijkst door te lezen, te luisteren, of te kijken? Voor sommige vakken is het handig om dingen op te schrijven, omdat je ze dan beter kunt onthouden. Tijdens de workshoptijd zijn je docenten altijd beschikbaar voor het beantwoorden van je vragen. 

Zo weet je waar je staat
In de learning portal is elk vak uitgewerkt in vier niveaus. Je start op het niveau van het basisschooladvies. Je coach en docenten dagen je natuurlijk wel uit om het beste uit jezelf te halen.
Elk vak is in stukjes verdeeld. Bij sommige vakken noemen we dat treden (bijv. Nederlands, en wiskunde), bij andere vakken werk je met thema’s (bijv. biologie en tekenen). Denk je dat je de leerstof van zo’n stukje beheerst? Dan spreek je zelf een toets moment af met je docent. Dat noemen we een assessment. De docent geeft je een opdracht waarmee je kunt laten zien dat je klaar bent met de leerstof. Zo kun je bijvoorbeeld een presentatie geven, voer je een gesprekje over een onderwerp of maak je een opdracht. Je krijgt er geen cijfer voor, maar een ‘voldaan’, gekoppeld aan een van de vier niveaus. In STROOM, ons leerlingvolgsysteem, kun je zelf – en ook je ouders, je coach en je docenten – zien hoe je vooruitgaat. 

Nog meer weten over GPL?
Dan ben je altijd welkom op school. Je kunt ook onze Beleefdag of Informatiedag bezoeken, of een mailtje sturen naar  |  hallo@stellamariscollege.nl

3.1.3 De bovenbouw
Na het tweede jaar kan de leerling in Valkenburg kiezen voor de bovenbouw van het vmbo. Hierbij selecteert hij een sector en volgt hij het programma van de leerweg waarvoor hij geschikt is. In de theoretische leerweg kan de leerling een keuze maken uit de sectoren Techniek, Economie, Zorg en Welzijn en Groen. In de beroepsgerichte leerwegen biedt de locatie Valkenburg het intersectorale programma Dienstverlening en Producten aan. 

In Meerssen stroomt de leerling na klas 3 door naar de bovenbouw van havo, atheneum of gymnasium. Dit noemen we de tweede fase.

3.1.4 De Tweede Fase
De bovenbouw van het havo en het vwo staat beter bekend als de Tweede Fase. In deze fase krijgt iedere leerling de keuze uit vier profielen:
1. natuur en techniek
2. natuur en gezondheid
3. cultuur en maatschappij
4.economie en maatschappij.

Bij elk profiel hoort een gemeenschappelijk deel, een profieldeel en een vrij deel.

Het Stella Maris College heeft aan de Tweede Fase een eigen invulling gegeven. De uitgangspunten hierbij zijn: doorlopende leerlijnen, verdere profilering van havo en vwo en een goede begeleidingsstructuur. Bovendien is gekozen voor een vakkenaanbod, dat anticipeert op HBO en WO.
Naast de wettelijk verplicht gestelde vakken biedt het Stella Maris College ook de vakken filosofie, BSM (Bewegen, Sport en Maatschappij), en Fast Lane English (Versterkt Engels). De leerlingen kunnen hierdoor op basis van eigen interesses een aantrekkelijk profiel kiezen met goede doorstroommogelijkheden.

3.1.5 Het studiehuis
De pedagogisch-didactische werkwijze in de Tweede Fase wordt ook wel “het studiehuis” genoemd. Kenmerkend zijn de veranderende rollen van leerlingen en docenten.
Leerlingen moeten leren zelfstandiger en met grotere eigen verantwoordelijkheid te werken. In de Tweede Fase werken we samen met Zuyd Hogeschool en de Universiteit Maastricht en Hasselt. Ook is er externe ondersteuning van onderwijsbegeleidingsdiensten zoals SLO, CPS en APS.

3.2 Onderwijs in Onder- en Bovenbouw

3.2.1 De onderbouw havo en vwo
De onderbouw kent vier hoofddoelstellingen:
1. de leerling actief, zelfstandig en samenwerkend laten leren
2. de leerling de samenhang tussen de vakken laten ervaren
3. de leerling keuzemogelijkheden bieden
4. een eigen profiel ontwikkelen voor havo en voor vwo.

Zie hoofdstuk 3.1.2 m.b.t. gepersonaliseerd leren.

3.2.2 De bovenbouw van het havo en het vwo
De uitgangspunten van de Tweede Fase in de bovenbouw zijn: doorlopende leerlijnen en een goede begeleidingsstructuur. Verder heeft het Stella Maris gekozen voor een vakkenaanbod, dat anticipeert op HBO en WO. Hierbij wordt ook een aantal nieuwe vakken aangeboden zoals: BSM (Bewegen, Sport en Maatschappij), Fast lane English, Versterkt Engels. De leerlingen kunnen hierdoor op basis van eigen interesses een aantrekkelijk profiel kiezen met goede doorstroommogelijkheden.

3.2.3 Meer- en hoogbegaafde leerlingen
Het Stella Maris College heeft officieel de status van Hoogbegaafdheidsprofielschool en besteedt veel aandacht aan hoogbegaafde leerlingen. Speciaal voor hen hebben wij een programma ontworpen met als speerpunten daarin onderwijsaanpassingen en de toewijzing van een persoonlijke tutor.

Onderwijsaanpassingen
Als tijdens de basisschoolperiode door een GZ-psycholoog is vastgesteld dat de leerling hoogbegaafd is, dan mag het afwijken van het normale leertraject.
Als de leerling meer-of hoogbegaafd is, dan mag het op het Stella Maris College gedeeltelijk zelf meebepalen hoe het leerprogramma eruit ziet. In de onder en bovenbouw kan de leerling dan kennis en vaardigheden op verschillende manieren verwerven en uitbreiden. Als aanvulling op het standaard vakkenpakket kan de leerling kiezen uit een breed scala aan extra vakken en activiteiten.
Daarnaast is er nog meer mogelijk:

  • verbreding: het zich verder verdiepen in een bepaald, zelfgekozen onderwerp, begeleid door een docent van het Stella Maris College, waarbij de leerling zelfstandig werkt;
  • op persoonlijke basis meedoen aan (internationale ) projecten en uitwisselingen;
  • modules volgen aan de Universiteit Maastricht. De leerling ervaart wat probleem gestuurd onderwijs inhoudt en werkt aan een project onder begeleiding van studenten of tutoren van de Universiteit Maastricht. Dit kan in de studierichtingen rechten, cultuur en maatschappijwetenschappen, psychologie, kennistechnologie, moleculaire levenswetenschappen, economie en gezondheidswetenschappen;
  • aan de Universiteit Hasselt deelnemen aan een pre-university project. De leerling volgt reguliere colleges en doet examens in het bachelor programma. Bij goede resultaten levert dit vrijstellingen op voor vervolgstudies aan deze of andere universiteiten;
  • op dit moment loopt er een pilot aan de Universiteit Maastricht, genaamd het Premium Project, waar leerlingen van onze school onder leiding van studenten van de Universiteit Maastricht werken aan een project van vier dagdelen;
  • denklessen: in de onderbouw krijgen de meer-en hoogbegaafde leerlingen ‘denklessen’ aangeboden, die de leerlingen helpen om te gaan met hun bijzondere intelligentie.
  • Het gaat om jaarlijks 16 lessen, waarin een reeks verschillende onderwerpen behandeld wordt. In deze lessen staan zelfreflectie, creatief denkvermogen, doorzettingsvermogen en samenwerkingsactiviteiten centraal.

De persoonlijke tutor/coaches
Hoogbegaafde leerlingen krijgen een persoonlijke tutor/coaches die de leerling zijn hele schoolloopbaan blijft begeleiden. In de begeleiding besteedt de tutor/coaches aandacht aan de motivatie om te presteren, het omgaan met eventuele faalangst en het gebruik van werk- en leerstrategieën. De tutor/coaches is het vaste aanspreekpunt in het netwerk van mensen om de leerling heen.
De leerling spreekt de tutor/coaches ongeveer eens in de drie weken en samen bespreken ze dan de zaken die de leerling bezighouden.
Verder werkt het Stella Maris College werkt samen met externe begeleiders zoals het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek Nijmegen, psychologen en begeleidingsbureaus.
Wij streven ernaar het meer- of hoogbegaafde kind een passend programma aan te bieden, dat motiverend en uitdagend is.
Het Stella Maris College heeft officieel de status van Hoogbegaafdheidsprofielschool en besteedt veel aandacht aan hoogbegaafde leerlingen. Speciaal voor hen hebben wij een programma ontworpen met als speerpunten daarin onderwijsaanpassingen en de toewijzing van een persoonlijke tutor.

3.2.4 De onderbouw vmbo
Zie hoofdstuk: 3.1.2 m.b.t. gepersonaliseerd leren.

3.2.5 De bovenbouw vmbo
Beroepsgerichte leerwegen:
Een mix van klassikaal, persoonlijk onderwijs (Nederlands, Engels, economie en biologie) en onderwijs op een leerwerkplein met programma’s afgestemd op de regio en op de wensen van de leerling. In de praktijkvakken heeft de leerling een ruime keuze om zich te oriënteren op de verschillende sectoren.
De gemengde theoretische leerweg:
overwegend klassikaal onderwijs dat met behulp van ELO en digitale leermiddelen op de individuele leerling afgestemd is. 

3.3 Stages

3.3.1 Maatschappelijke stage
van alle opleidingen in het voortgezet onderwijs. Stella Maris heeft ervoor gekozen om de maatschappelijke stages toch als een verplicht onderdeel te handhaven. Dit betekent dat alle leerlingen minimaal 30 klokuren moeten invullen met vrijwilligerswerk.

Het doel van de maatschappelijke stage is om alle jongeren tijdens hun schooltijd kennis te laten maken met vrijwilligerswerk en een onbetaalde bijdrage te laten leveren aan de samenleving. Zo leren ze tevens mogelijk andere groepen mensen en organisaties in de samenleving kennen en worden ze uitgedaagd zichzelf in te zetten voor anderen.
Scholen zijn vrij in de keuze voor vorm en planning. Het Stella Maris kiest er voor de leerlingen aan het begin van hun bovenbouw hun maatschappelijke stage te laten volgen. Binnen het jaarrooster wordt daar expliciet ruimte voor gepland. 

Voor het schooljaar 2017-2018 staat de maatschappelijke stage gepland voor alle havo 4, vwo 4 en vmbo 3 leerlingen voor 30 klokuren. Deze vallen buiten lestijd, maar tellen mee als onderwijstijd.
Leerlingen kunnen zelf een stageplaats kiezen. Uitgangspunt hierbij is dat tijdens de maatschappelijke stage de leerling zich inzet voor een ander of voor zijn omgeving zonder daar zelf beter van te worden. De leerling doet iets voor de samenleving (dus zonder betaling). Deze stage staat helemaal los van de beroepskeuze van de leerling. Vaak zijn leerlingen al betrokken bij een bepaalde vorm van vrijwilligerswerk en zijn ze als vrijwilliger werkzaam bij scouting, het kindervakantiewerk, sportverenigingen etc. Bij het zoeken naar een stageplek kunnen de leerlingen gebruik maken van de digitale vacaturebank: www.masheuvelland.nl

Aan het begin van het schooljaar volgt er uitgebreide informatie voor leerlingen en ouders. Verder is er informatie te vinden op de website (MaS, informatieboekje Meerssen en MaS, informatieboekje Valkenburg). Bovendien is er instructie in het gebruik van de digitale vacaturebank.
Voor vragen, suggesties en opmerkingen kunt u terecht bij de stage coördinatoren MaS. 

zie hoofdstuk: 1.15 coördinator stages en maatschappelijke stages.

3.3.2 Beroep oriënterende stage
Bij een beroeps oriënterende stage is de leerling bezig met de eigen toekomst m.b.v. de stage kan hij proeven aan het beroep dat hij later wil beoefenen.

Beroeps oriënterende stage – wanneer?
GL  en TL leerlingen in de bovenbouw volgen een week geen lessen maar lopen dan stage.
KB en BB leerlingen kunnen via de keuzemodules van hun beroepsgerichte vak kiezen voor een stage. Uiteraard is de beoordeling van de stage onderdeel van het PTA. 

Stageplaats
Het is belangrijk dat uw kind een stage doet die bij hem of haar past. Samen met de stage begeleidende docent wordt gekeken naar de mogelijkheden.
Voor vragen, suggesties en opmerkingen kunt u terecht bij de stage coördinator van de beroeps oriënterende stages.

3.4 Het eindexamen

Het eindexamen bestaat uit twee delen:
1. het schoolexamen (SE)
2. het centraal examen (CE).
Bij het schoolexamen stellen de eigen docenten de toetsen op en zij geven een beoordeling. Deze toetsen worden gespreid over de hele bovenbouw gegeven. De inhoud van de toetsen en hun weging liggen vast in het programma van toetsing en afsluiting (PTA). Leerlingen en ouders kunnen via de website van de school de inhoud van het PTA inzien.

Voor het examenreglement zie:
bijlage: 10.17.13 Examenreglement HAVO en VWO Tweede Fase Onderwijs 2017-2018
bijlage: 10.17.14 Examenreglement VMBO 2017-2018 

3.5 Studiemogelijkheden na het behalen van een diploma

De leerling wordt gedurende zijn hele schoolloopbaan begeleid bij het maken van keuzes voor leerwegen, profielen, studie en beroep. In de bovenbouw krijgt hij hierbij hulp van een mentor en de decaan. Ook in de bovenbouw blijven er doorstroommogelijkheden bestaan (van havo naar vwo; van vmbo-tl naar havo).

3.6 De maximale verblijfsduur

De diverse vmbo-opleidingen duren vier jaar, de havo-opleiding vijf jaar en de vwo-opleiding zes jaar. Tweemaal doubleren in dezelfde klas of doubleren in twee achtereenvolgende jaren is niet toegestaan.

3.7 Onderwijstijd

Voor de onderbouw en bovenbouw is wettelijk bepaald hoeveel uur begeleide onderwijstijd iedere leerling per leerjaar door de school krijgt aangeboden. De school stelt de inrichting van de onderwijstijd vast in de vorm van lessen, projecten en studiemogelijkheden in daarvoor aangewezen ruimtes. Jaarlijks wordt de onderwijstijd in overleg tussen de medezeggenschapsraad en de schoolleiding vastgesteld.